Category: Editoryal

Editoryal

Takbo, Hinto: Hinto, Takbo

Ang Tanglaw

Sa lahat ng klase ng laro, kailangan may timeout, hindi maaaring tuloy-tuloy sapagkat ito’y nakakapagod at nakapang-uubos ng lakas.

Kamakailan lamang, umugong ang balitang hindi na magkakaroon ng pagtatapos o ng ‘graduation’ ang mga nasa baitang anim o magsisipagtapos ng elementarya at ang baitang 10 o magsisipagtapos ng junior high sa halip ay baitang 12 na lamang.

Maraming umalma na nagpahayag ng samu’t saring reaksyon sa iba’t ibang site ng internet partikular na sa facebook. Agad naamn itong dininig ng kagawaran ng Edukasyon o ng DepEd at nilinaw na magkaroon parin ng graduation ang mga elementarya at moving-up ceremony sa junior high school students, ika-2 ng Marso taong kasalukuyan.

Kabilang sa programa o kurikulum na k-12 ang naunang pahayag, sa ibang bansa na may ganito ring uri ng kurikulum o ng edukasyon ay sadyang baitang 12 lamang ang mayroong graduation ngunit hindi ito sapat na dahilan upang sumunod sa yapak ng iba lalo pa’t nakasanayan na nating mga Pilipino ang nakagawiang tradisyon at magmartsa kahit elementarya pa lamang.

Isipin na lamang nila ang kalagayan ng mga mamamayan. Batid ng lahat ng tao na hindi lahat ng taong nabubuhay ay mayaman o kahit nga may kayaman lamang, marami pa ring isang kahig, isang tuka o minsan nga’y wala na talaga at araw-araw na buhayay kapit sa patalim, “bahala na”.
Dahil sa kahirapan, hindi lahat kayang mag-aral . May ibang pinipilit makatapos ng kahit elementarya man lamang. Paano naman silang walang kakayanan,hindi man lamang ba sila makararanas magmartsa at magkaroon ng katibayan o sertipiko na magpapatunay na hindi man sila ganoon kayaman, mayroon rin naman silang karangalang maituturing at maipagmamalaki?

Sa pagpapatupad ng mga batas, nararapat lamang na dinggin ang hinaing ng nasasakupan at sa pagsagot ng bawat suliranin kailangang tingnan ang lahat ng anggulo upang magkaroon ng katarungan at patas na pagtingin. Sa patuloy nating paglalakbay, lalo na ng mag-aaral, kailangan ring huminto at magpahinga para bukas ay babalik na ang dating lakas na huhugutin mula sa tagumpay na nalasap.

Editoryal

Utos ko sundin mo!

Ang Tanglaw

Momo Challenge, halos lahat talaga sa atin kahit na sa ibang bansa ay kilalang kilala si momo sa mundo na ang nakakakilala sa kaniya, bakit nga ba siya naging usap-usapan at ano nga ba siya o sino nga ba siya? Ang momo challenge ay nagsimulang kumalat sa WhatsApp bago pa man nagtrending sa mga facebook at Youtube videos.

Ang momo suicide challenge na kung saan si momo ang master na nag-uutos sa mga bata na saktan ang sarili na humahantong sa pag-su-suicide nga mga kabataan.

Maraming opinyon at samutsaring reaksyon ang nagsisilabasan ukol dito, lalo na ang mga magulang dahil nga sa maaaring epekto nito sa kanilang mga anak o sa ibang pang kabataan dahil sa sila nga ang target ng challenge na ito. Mayroon din nagsasabi na “fakenews” ito dahil nga wala namang ebidensyang nakalap na may mga bata o kahit sinumang taong sinasaktan ang sarili dahil sa momo challenge. Fake man ito o hindi ay dapat nating isipin ang siguridad at kaligtasan ng ating mga anak upang maiwasan ang mga ganong trahedya tulad ng pagpapakamatay na maaaring mangyare rin sa ating mga anak.

At lagi nating ipaalala o sabihin sa mga kabataan o anak na dapat ang susundin lamang na utos ay ang tanging utos mula lamang sa mga magulang at hindi sa iba na hindi naman kilala ng lubusan. Maigi rin na laging bantayan ang bata kung ano ang ginagawa at kinikilos lalo na sa mga online at social media.

Editoryal

Paghahanda

Ang Tanglaw

Lindol.Kapahamakan.Sanhi ng paggalaw ng mga lupa sa ilalim ng mundo na nagdudulot ng kasiraan sa ating kapaligiran.Lindol na kapag tumama sa ating lugar tiyak na tayo’y mawiwindang.Tama nga bang lindol ay paghandaan?Kailangan ba ito ng Paaralan?

Ang earthquake drill ay isang paghahanda na kung saan inihahanda ang bawat isa na kumilos upang maiwasan o iwasan ang magiging sanhi ng lindol.

Nag anunsyo ang National Telecommunication (NTC) ng Nationwide Earthquake Drill na maaaring makatulong sa bawat kabataan na nasa paraalan.Mabisang paraan ito upang malaman ng mga mag-aaral ang kanilang dapat gawin sa oras na tumama ang lindol.

Sa Paaralang Sekondarya ng Bagong Silangan (PSBS) ay nagkaroon ng earthquake drill noong biyernes sa ganap na ika-apat ng hapon.Kung saan ang punong guro,mga guro,mag-aaral,at kawani ng paaralan ang nakiisa sa pagsagawa ng naturang paghahanda.

“Maganda na magkaroon ng ganitong paghahanda dahil makakatulong ito upang malaman natin ang dapat gawin sa oras na magkaroon ng lindol”.ani Rizza Valerio ng 10-amber.

Mapapanatili ang seguridad at kaligtasan ng mga mag-aaral laban sa mga kapahamakan kung ito’y atin paghahandaan at pagtutuonan ng pansin.

Marahil ang iilan ay hindi sang-ayon dahil sa kanilang palagay hindi magiging matagumpay kung susundin ang ganitong uri ng paghahanda.Sa palagay nila’y sa aktwal na pangyayari ay hindi ganito ang kalalabasan.

Hindi natin masisisi ang opinyon o maging ang suhestiyon ng iba,dahil lahat tayo ay mayroong kalayaan na ipabatid ang saloobin maging ito man ay sumang-ayon o hindi.

Bukas sa ating isipan na ang lahat ng bagay ay walang kasiguraduhan ngunit walang mawawala kung ito’y ating susubukan.Kaligtasan man ang nakataya hindi ito hadlang upang sumuko ka bagkus ito ang magiging hamon upang lumaban ka.

Halina’t ating isabuhay ang mga paghahanda para sa sakuna upang sa atin mismo magmula ang tunay na pakikiisa at pagmamalasakit sa bawat isa.

Opinyon

Buwan ng Pebrero

Ang Tanglaw

Isa na nga ito sa Masayang buwan na Dumaraan sa ating buhay. Buwan ng Pebrero, Buwan ng pagibig ika nga.

Sasapit ang Araw ng ika-14 ng pebrero , Mga magkasintahan ay lalabas na. kakain, gagala at susulitin ang mga oras na magkasama. Dahil nga araw ng pagibig. Buwan ng pag ibig na sa mga nagiisa ay tila kalungkutan ang dala. Ganun nalang ba kapag ika’y mag isa Bawal na sumaya? Kapag mag isa ka Hindi na ba pedeng kiligin?

Maraming dahilan para sumaya.Mga kaibigan mo na nandyan handang pasayahin ka. Naghahanda ng katarantaduhan para mapangiti ka. Maraming dahilan para sumaya Pamilya mo na nandyan para sayo. Pamilya na Pwedeng bigyan ng pagmamahal mo.

Oo, minsan nakakaramdam ka ng kalungkutan. Naiinggit sa mga tropa mong may kasintahan. Pero ngayun na nag iisa ka. enjoyin mo lang ang araw ng kabataan mo.

Sa aking palagay, di naman naten kailangan maging malungkot kung tayo man ay nagiisa sa buwan na ito. Nandyan ang Diyos, Na handang iparamdam ang pagmamahal niya. Laging nandyan para yakapin ka ngunit sa paraang hindi mo nakikita. pero masaya, masaya sa pakiramdam na nandyan siya. Hindi ka niya iiwan ni sasaktan man.Papakiligin ka niya sa mga pangako niya sayu. At Hinding hindi ka niya hahayaang maging malungkot .

Ang buwan na ito ay Hindi lamang sa magkasintahan.Ang Buwan na ito Ay para sa Pagibig ng Diyos sa Sanlibutan.

Editoryal, Opinyon

Boo – late

Ang Tanglaw

Bulate. Salot. Sanhi ng malnutrisyon na siyang sumisira sa resistensya ng katawan. Bulate na mas mabilis pang lumaganap sa pagrami ng populasyon kailangan na bang tuldukan? Deworming kailangan na ba ng Bagong Silangan?

Ang “ deworming ” o purga ay ang pagtanggal ng bulate sa katawan ng isang tao sa pamamagitan ng pag – inom ng gamot.

Sa paglunsad ng Department of Health (DOH) ng “ Sabayang Gamutan Kontra Bulate ” maaring mabawasan ang pagkakaroon ng malnutrisyon na isa sa problema ng ating bayan.

“Maganda na magkaroon ng deworming dahil nakakatulong siya sa mga students, tapos… mahal yung gamot pamurga” , ani Camela Marie Gelera, baitang 10.

Mapupuksa ang salot o bulate kung mas lalong papaigtingin ang laban kontra bulate. Isang gamot kapalit ng libo – libong salot at milyon – milyong mga sakit.

Ilang beses nang isinagawa ang deworming sa paaralan ng Bagong Silangan ngunit bakit maraming estudyante pa rin ang hindi inaabsweltuhan ng kanilang mga magulang na uminom ng gamot pamurga?

Marami ang natatakot, marami ang hindi sigurado kung ang gamot ba na ito ay hatid ang kabutihang panlahat.

Hindi natin masisisi ang opinyon ng iba dahilan ng kontrobersiya lulan ng paglaganap ng gamot na imbis na magamit na lunas ay siya pang nagdulot ng sakit.

Hindi ka man sigurado at nagugulumihan buksan mo lang ang iyong isipan. Lahat ng bagay ay walang kasiguraduhan kaya walang masama kung iyong susubukan.

Editoryal

Pangarap

Ang Tanglaw

Pangarap sa buhay at sa lupang sinilangan.
Napakaraming pangarap ang naririto sa mundong ibabaw, para man ito sa sarili, sa minamahal o sa ating bayan. Mayroon ding uri ang mga pangarap ito ang mabuti at masama na maaring makaapekto o makapagbabago sa isang tao sa isang bansa. Mabuti o masama ito parin ay tinatawag na pangarap na gustong matupad o makamtan ng isang tao sapagkat ito ay nilikha parin ng malikhain nating kaisipan.
Iba’t ibang tao, iba’t iba ring pangarap ang tinataglay. Simulan natin bilang isang bata. Bilang isang bata napakarami mong pangarap sa buhay simple man ito o mataas. Isa sa simple ay ang kanilang kasiyahan at pagbibigay sa kanila ng pagmamahal na galing sa mga magulang. Sa matatas na man ito ay napakarami ngunit ang isa dito ay ang kanilang pangarap sa buha at sa paglaki.
Pangalawa, bilang isang kabataan. Ang pangarap ng isang kabataan ay napakarami rin at isa sa partikular na pangarap nila ito ay makapagtapos ng pag-aaral upang makatulong sa pamilya. At pagka-nasa edad 20 o 25 ikaw ay may trabaho na at isa sa mga pangarap mo ay magkaroon ng isang buong pamilya na masaya.
At sumunod ay ikaw ay nasa edad 30 pataas, ang mga pangarap mo ay para sa sariling pamilya at sa sariling bansa na ito ay sana umunlad at gumanda ang kinabukasan. At ang panghuli ay yung matanda ka na, ang pangarap na iyung nais makamtam ay ang iyung tunay na kaligayahan para sa sarili at sa lupang sinilangan, ang bansang Pilipinas.
Nakita natin ang iba’t ibang pangarap ng iba’t ibang tao na nais makamtan sa buhay para sa sarili, sa mga minamahal, at sa bayang sinilangan na karamihan ay yung umunlad ito at gumanda ang kinabukasan. Dahil sabi nga nila libre ang mangarap ngunit dapat hindi lang dapat ito hangang pangarap kundi dapat ito matupad o mangyari kaya naman tayo dapat ay kumulis at isakatuparan ang lahat na panagarap na inaasam.

Editoryal

Botong pangmasa

Ang Tanglaw

Matagumpay at maayos ang botohan na naganap sa paaralang sekondarya ng bagong silangan noong pebrero 8,2019.

Bago ang kanilang kapalaran, sila ang nagsabi muna ng kanilang gagawen at nangako kung sakaling sila man ang palarin na manalo.

Halos lahat ng mag aaral ang nakiisa sa gawain ito maliban sa nasa 10 baitang na. Ang mga mag aaral ay tapat at tama ang binoto ayon sa kanilang pag kakilala sa mga dapat mamahala sa taong 2019-2020.

“Maraming maraming salamat po sa 1557 na bumoto,sumuporta,at nag tiwala. Asahan niyong lahat po ng aming ipinangako ay aming tutuparin sa abot ng aming makakaya” ani Kurt Michael Flores na nag wagi bilang P.I.O.

Kaya’t kung ikaw ang isa sa mga nangako,dapat lamang hindi ito mapako kundi magkaroon ng bunga ang bawat sinabi niyo,upang hindi ka masira sa mga kapwa mo mag aaral na iyong pinangakuan.

Isa rin ito sa responsibilidad na mamamahala sa iyong paaralan na panatilihin ang kaayusan at maging isang mabuting huwaran,inaasahan ng lahat ang inyong maayos na pamamahala,gaya ng mga pangakong inyong binitawan.

Editoryal

Makabagong panahon, Makabagong klima

Ang Tanglaw

Ang lamig naman maya-maya’y init ng bahagya. Maraming mga tao na ang nagbibigay ng mga komentrayo patungkol sa pababagong panahon, dati naman ay hindi ito ganoon. Nakakabahala na ito para sa mga batang kakasilang palang dahil sa mga lumalaganap ngayon sakit ng measles o tigdas at sa kadalasang sobrang init ng panahon, pati mga matatanda ay nagkakaroon na rin ng mga sakit tulad ng heart attack na umuuwi sa kanila sa kamatayan.

Ang meales kase o tigdas ay isang uri ng virus na kadalasan ang inaatake nito ang batang nakakasilang lang o walang malay sa mga nangyayari sa mundo. Nagdudulot ito ng malubhang karamdaman sa kanila dahil dala nitong pahirap tulad ng singaw sa balat, pamamantal, ubo, tumutulong sipon mula sa ilong, iritasyon o pangangati ng mga mata, at lagnat.

Ang sakit sa puso naman ay isang sakit na kadalasan na ang mga nagkakaroon nito ay nahahantong sa kamatayan. Ayon sa istatiska mula sa Kagawaran ng Kalusugan, ang mga pagkamatay sa sakit sa ugat ng puso ang nananagot sa 69.4% ng lahat ng pagkamatay sa sakit sa puso noong 2007. Mas pinag-igti pa ito dahil Nakita sa kamakailang mga taon ang maagang pagsisimula ng sakit sa ugat ng puso sa mas batang edad. Hindi pangkaraniwan sa isang tao na magkaroon ng sakit na ito sa edad na 20. Karamihan sa mga pasyente ay walang anumang nakitang abnormalidad, kaya ang posibilidad na magkaroon ng sakit ay mabilis na hindi mapuna.

Lahat ng mga ito ay mga sakit na tila ba’y pagnagkaroon ka nito, guguhuna ang iyong mundo pero hindi, hindi ito dapat maging banta upang ipagpatuloy ang masayang buhay. May mga paraan na makakatulong upang maiwas ang mga ganyang mga sakit tulad ng kumain ng mga masusustansyang pagkain, pag-inom ng maraming tubig, kung maaari umiwas sa mga taong may sakit atbp. Ang tanging proteksyon natin sa mga malulubhang ay ang ating sarili lamang at dito lang ito nakasalalay.

Editoryal

Pangako ng mga Kandidato, Malaking Kasinungalingan sa Tao

Ang Tanglaw

©Larawan mula sa google

©Larawan mula sa Google

Eleksiyon nanaman!

Sa mga ganitong panahon, lumalabas ang pangunahing suliranin ng mga Pilipino, ang kahirapan. At ang lahat ng mga kandidato ay aminado dito, dahil ito ay ang katotohanang ‘di nila kayang itago. Katotohanan na sa tuwing eleksiyon ay nagkakaroon ng “solusyon” na ang “solusyon” lamang daw dito ay ang iboto si Monito o si Monita, na “kapag manalo at makaupo sa pwesto ay tanggal ang mga problema niyo“. Palaging ganito ang napapanood, nababasa o naririnig ng mga tao sa tuwing sasapit ang halalan.

“Libreng edukasyon”, mataas na sahod”,”malinis na paglilingkod”,”trabaho para sa lahat”. Ito ay ilan lamang sa napakaraming ipaako este ipapangako ng mga kandidato upang makuha ang boto ng mga tao.

Matagal na nating alam na hindi lahat sila ay tapat, na nais lamang nilang maupo sa pwesto ay upang magpayaman gamit ang kapangyarihan at kaban ng bayan. Bawat isa sa kanila ay nagsasabing “ako at ang aking partido ang sagot sa kahirapan nyo“. Gaano katagal na natin itong naririnig, gaano katagal na nating naririnig na ang dahilan ng paghihirap ng bayan ay ang “maling taong nauupo sa pwesto” o “maling taong binoto ng nakararami.

Ilang beses na silang nangako ng pagbabago, ilang beses na ring sa tuwing ang mga taong ito ay nanalo, tila ang kanilang plataporma ay naglalaho. Tila naging “pantawid-gutom” na lamang ng sambayanan ang eleksyon dahil sa kawalan ng pag-asa para sa pagbabago.

Editoryal

Isang libo’t isang adik

Ang Tanglaw

Sa panahon ngayon, maraming kinaadikan ang mga kabataan. Hindi na uso ang mga larong panlabas ng bahay kundi sari-sari ng mga apps o gadget games.

“Attack.”
“Allied has been slain.”
“Triple kill.”
“You had slain an enemy.”
“Request back up.”
“Victory.”

©Larawan mula sa Google

Isa lamang ang larong Mobile Legends (ML) mga kinaaadikang laro ngayon ng maraming tao , bata man o matanda. Kamakailan lamang ay umugong ang balitang tatanggalin na ito sa Pilipinas dahil sa mga masamang epekto nito. Nagdudulot daw ito ng kasiyahan at libang sa mga manlalaro nito, ngunit salungat sa pagpapakahulugan ng ibang tao.

Para sa mga taong hindi manlalaro nito, ito ay isang larong nakasisira ng relasyon ng tao sa paraang panlalason nito ng isip ng bawat manlalaro na hindi maihiwalay sa kanilang kamay oras na nakapaglaro na para bang hindi buo ang araw nila kung hindi makalalaro.

Bukod pa dito, nagagawa din nitong kontrolin ang isang tao na ‘wag nakinig sa anumang ingay at nagiging sanhi ng katamaran nito lalo na sa mga mag-aaral at maaari ring maapektuhan ang kanilang sariling kalusugan.

Isang tiyak na sitwasyon na magpapatunay na sadyang kinaaadikan ito hindi lamang ng mga kabataan kundi pati na rin iba, may trabaho man o tambay lang sa bahay, ay ang pagpupuyat ng mga kabataan hindi upang gumawa ng mga aktibidades sa paaralan kundi para pagpuyatan ang paglalaro ng ML.

Gayunpaman, sabi nga nila ‘walang basagan ng trip’ maaari naman ngunit sana’y walang ibang naaapektuhan.